ایران- ین قوزئی عراق سیاستی/ ایران و عراق-لی کوردلر- عاریف کسکین
یازی عرب الیفباسیندا
ایلک دفعه اویرنجی سیته سینده یایلیر.
عراق-دا صدام حوکومه تینین چؤکمه سی سیاسی رژیم دییشیکلیگینده ن یانا،
باشقا بیر آنلام داشیماق دادیر. عراق دؤلتینین سوننی عرب مرکزلی کیملیگی
دییشمیشدیر. عراق-دا شیعه لر و کوردلرین سیاسی ساحه ده تمثیل ائدیلمه حاقلاری یئنی
بیر عراق کیملیگی یاراتمیش و بؤلگه نین سیاسی ژئوپولیتیکی نه شیعه لر و کوردلری
بیر آکتور اولاراق سوخموشدور. بو دوروم عراق-ی آچیق اؤلچوده هم "سوننی عرب
دؤلتی" هم ده "عرب دؤلت لری" کاتوگوریلرینده ن چیخارمیشدیر. بئله
جه عراق-ین دؤلت کیملیگی و رژیمین یانیندا، تورپاق بوتونلویو قالیب یا پوزولاجاغی
دا آچیق شکیلده سؤز قونوسو اولموشدور.
یئنی عراق-دا شیعه لر سس سیز
حالدا ایلرلرکن، کوردلرین "مرکز قاچ اییلیمی" آچیق ثبات لی شکیلده داوام ائتمه کده دیر.شیعه-سوننی
چاتیشماسی و عراق-ین دیگر بؤلگه لرینده کی ساواش حالینه قارشیلیق قوزئی عراق-ین
"ایستیقرار آداسی" اولماسی، آمریکا و شیعه لر ایله یاخشی کئچینن
کوردلرین مرکز قاچ اییلیم لرینه اولوملو ائتکیده گؤسترمکده دیر.
عراق-دا کوردلر و شیعه لر ائتکینلیگی
بؤلگه میزده یئنی بیر گوونلیک سیستمینین دوغدوغونا گلمکده دیر. یئنی قورولماقدا
اولان سیستمین گله جگینین شکیللنمه سینده و مرکز قاچ اییلیم لرین باشاریلی اولوب
اولمایاجاغی قونوسوندا میللت لر آراسی گوجلرین یانیندا بؤلگه دؤلت لرینین توتومودا
بؤیوک بیر رول اویناماق دادیر.
ایران-ین عراق اوزرینده کی
نفوذونو و اؤز مرزلری ایچه ریسینده کی ائتنیک میللتچیلیک پتانسیلینه صاحیب کورد
آزینلیغی حسابا قاتدیغیمیزدا، سوره جین شکیللنمه سینده چوخ ائتکی لی اولاجاغی
شوبهه سیزدیر. ایران-ین گیزلی و آچیق گونده مینی اؤیرنمه
ده ن عراق-ین بو گونو و گلجه یی اوزرینده یوروم
(تفسیر)، یالنیش اولا بیلیر. بو چرچووده یازیمیزین آماجی ایران-ین قوزئی عراق و عراق
کوردلرینه گؤره باخیشینی و سیاستینی گؤرمه
یه چالیشماق دادیر. یازیمیز اوچ بؤلومده ن اولوشماقدادیر. بیرینجی بؤلومده ایران و
عراق-لی کوردلرین ایلیشگی لرین تاریخی، ایکینجی بؤلومده عراق-داکی کورد
میللتچیلیگی و ایران کوردلری و اوچونجو بؤلومده ایسه 1991 سونراسی ایران-ین قوزئی
عراق سیاستی آنالیز ائدیلمیش و مقاله بیر ده یرلندیرمه ایله سونا گلمیش.
ایران- عراق کوردلرینین ایلیشکی
لرینین تاریخی
ایران-ین عراق-لی کوردلره باخیش آچیسی، بغداد ایله ایلیشکیلری
چئرچووسینده شکیللنمیشدیر. ایران و عراق دوشمن اولاراق دوغولموش ساییلا بیلیر.
آرالارینداکی خوصومت او قده دریندیرکی بعضی فارس میللت چیلرینه گؤره مغول لاردان
سونرا ایران-ا ان چوخ ضرری عراق حوکومتی وئرمیشدیر. عراق 1920-ده ایران-دان تورپاق
طلبی ایله دوغموش و گؤزو هر زامان ایران-ین الینده کی "شط العرب" و
"خوزستان" بؤلگه لرینده اولموشدور. بودا ایکی اؤلکه یی دفعه لرجه قارشی
قارشیا گتیرمیش و ایران-ین 1920-ده قورولان عراق-ی 1929-اجا رسمی اولاراق
تانینماسینی گئجیکدیرمیشدیر. ایران-ین عراق-لی کوردلره دؤنوک چابالاری، تام
اولاراق بو گوج مجادیله سینین سونوجودور. عراق باشچی لاری ایران-ین خوزستان بؤلگه
سینده 1920-ده شیخ خزعل لیدرلیگینده قورولان "عربستان دؤلتی" دستکلرکن،
ایران-دا 1919_1923- ه قده سورن محمود
برزنجی لیدئرلیگینده کی کورد
آیاقلانماسینی دستکلمیشدی.
20-اینجی یوز ایلین ایک
یاریسیندا یوکسه لن تانسیون"سورونون گرچک معماری" اینگیلتره-نین چاباسی
ایله دوشورولموشدو. ایران_عراق تاریخی نه دامغاسینی ووران مرز آنلاشمازلیغی
اینگیلتره یاخشی بیر شکیلده یاراتمیشدیر. چون کو تام اولاراق عراق-ین قورولدوغو
زامان لاردا اینگیلتره-نین ایران-ی ایداره ائده ن قاجار خاندانی طرفینده ن موثبت
قارشیلانمامیشدی. نئجه کی اینگیلتره 1924-ده قاجار خاندان ینین چؤکمه سینین آردیندان اؤزونه یاخین پهلوی لرین ایقتیدارا
گلمه سی ایله بیرلیکده، ایران_عراق آراسینداکی سورونو حل ائتمه یه چالیشمیشدیر.
سونراسی شوروی و کمونیزم-ین یاییلماسی قورخوسو نده ن ایله عراق و ایران-ی سعد
آباد-دا بیر آرادا توتمایا چالیشمیشدیر. ایکی اؤلکه بو دؤنمده گؤره لی باریش شرط
لر ایچینده یاشامیشدیر. ایران بو سورجده عراق-لی کوردلری دستکلمه سده، ایلگی لرینی
کسمه میشدی. نئجه کی بو باغ 1958-ده ن سونرا ایران-ین اولدوقجا ایشینه گلمیشدیر.
1958-ده ن سونرا ایران_عراق
ایلیشکی لر یئنی ده ن گریلمه یه باشلامیشدیر. 1958 کودتاسی ایله عراق-دا مونارشی
دئوریلمیش، جمهوریت قورولموشدور. بئله جه عراق-ین ایچ و ائشیک سیاستی کؤکلو بیر شکیلده دییشمیشدیر. میللت لر آراسی آرئنا
دا شوروی-یه یاخلاشمیش، ایچریده ایسه آزادلیق یئللری اسمیه باشلامیشدیر. بو دوروم کوردلری ائله اومیدلندیرمیشدیر کی
مصطفی بارزانی شوروی-ده ن عراق-ا دؤنموشدور. آنجاق حوکومت باشچی لارین عرب میللت
چیلیگینه ساریلماسی نده ن ایله " بغداد باهاری " قیسا سورموشدور. عراق
یئنی ده ن ایران- دان تورپاق طلب ائتدی و کوردلر ایله چاتیشمایا باشلامیشدیر. بو
چئر چووده ایران – دا عراق-لی کوردلری مرکزه قارشی دستکلمه یولونا گئتمیشدیر.
ایکینجی دونیا ساواشی سونراسیندا ایران آمریکا-نین متفیقی اولورکن، عراق شوروی-نین
یانیندا یئر آلمیشدیر و بو قونو ایکی اولکه ایلیشکی لری قده کورد قونوسوندا دا
قاریشمیشدیر.
کوردلر و مرکزی یؤنه تیم
آراسینداکی چاتیشما بو دونمده آرتمیشدیر. 1961-ده ایران شاهی، کوردلرین
آیاقلانماسی نی دستکلمیشدیر. بو ایلده 1000 پیش مرگه صاحیب اولان بارزانی، شاهین
دسته گی سایه سینده 1963 ایلینده پیش مرگه سایی سینی 20 مینه چیخادمیشدیر. 1963 و
1965 کورد آیاقلانمالاری نی عراق مرکزی یؤنه تیم ینین باستیرماماسیندا، بو دستک
ائتکیلی اولموشدور اگر بو دستک اولماسایدی کوردلرین بئله بیر باشارییا ایمضا
آتمالاری مومکون اولمازدی. 1960-لارداکی کورد آیاقلانما لارینین ، شوروی
یئرینه آمریکا طرفینده ن دستکلنمه سی ایسه
او زامانا دک شوروی – نین یانیندا اولان کوردلرین، آمریکا- نین یانینا کئچره ک
آچیق جا دییشیترمه سینه نده ن اولموشدور. بو دوغرولتودا آمریکا و اسرائیل، ایران –
نین عراق-لی کوردلره ساری چابالارینی دستکله میشدیر. بو دؤنمده آمریکا دؤرده
اولماسایدی ، ملا مصطفی بارزانی و شاه پهلوی آراسیندا بیر گوون ایلیشکی سی
قورولمازدی.
عراق-دا 1968-ده گرچکله شن بعث
کودتاسی ، بغداد-ین هم ایران هم ده کوردلرله آراسینداکی ایلیشکی یی
زورلاشدیرمیشدیر. بعث رژیمی کورد آیاقلانمالارینی کؤکده ن بیتیرمک اوچون 1969-دا
گئنیش بیر عملیات دوزنله میشدیر. آنجاق عراق یؤنه یتمی آمریکا، اسرائیل و
ایران-نین دستگینی آرخاسینا آلان کوردلرین آیاقلانماسینی باستیرمامیشدیر. نتیجه ده
کوردلرله آنلاشمایا زورلانمیشدیر. 11 مارس 1970-ده بارزانی و عراق باشچی لاری
آراسیندا آنلاشما ایمضا لانمیشدیر. بو آنلاشما ایله کوردلر گئنیش سیاسی، کولتورل و
ایقتصادی حاقلار قازانمیشدیر.
1970-ده اؤزونو یئنی توپلامیش و
شوروی ایله ایلیشکی لرینی داهادا درینلشدیرمیشدیر. بو دوروم عراق باشچیلارینین
ایران-اقارشی گوونجه سینی آرتیرمیشدیر. عراق شط العرب چای-نین بوتون حاکمییتینی
طلب ائتمیشدیر. بورایا گیره ن گمی لرین تفتیش ائده رک ، اونلارین ایران بایراغینی
یئندیرمه سینی ایسته میشدیر. بو دوروم ایکی اؤلکه یی ساواش حالینه
گتیرمیشدیر.ایران شاهی بو دؤنمده ، عراق گئرییه آددیم آتمادیغی شکلینده، عراق-ی
پارچالایا بیله جگینی دوشونموشدور. 1974-ده یئنه بغداد و عراق-لی کوردلر آراسیندا
چاتیشما باشلامیشدیر. چوخ قانلی گئچن بو چاتیشمانین سونوندا، صدام ایسته دیگینه
چاتمیشدیر. بو دؤنمده کورد آیریلیق چیلیغین گوجلنمه سینین یانیندا ایران-ین
ساواشما ایراده سی، آمریکا-نین شاهی دستکلمه سی و عرب لرین اسرائیل قارشیسینداکی
یئنیلگی سی، عراق-ی قورخوداراق ایران ایله آنلاشما ایمضالامایا زورلامیشدیر. بودا،
1975 جزایر آنلاشماسی-نا گئده ن سوره جی
باشلاتمیشدیر.
1975 ایلینده ایران ایله عراق
آراسیندا ایمضالانان جزایر آنلاشماسی، عراق-ین ایران توپراق بوتون لویونو قبول
ائتمه سی قارشیلیغیندا، تهران باشچی لارینین کوردلره دستگینی کسمه سینی اؤن
گؤرموشدور. بو تاریخده ن سونرا کوردلره دالینی چئویرن ایران، داها دونه قده موتفیقی اولان بارزانی-یه باغلی بیر
چوخ گوجون عراق طرفینده ن یوخ ائدیلمه سینه گؤز یومموشدور. آمریکا و اسرائیل-ین
ایستک سیزلیگینه رغمن، بو آنلاشما عراق کوردلرین تاریخینده ان بؤیوک ضربه سی
اولموشدور. بو مودتین سونوندا، عراق کوردلرین نئجه سیندیرمه سینی باشارمیشدیر.
جزایر آنلاشماسی هله ده عراق کوردلری حافیظه سینده درین بیر یئر ایشغال ائتمکده
دیر.
ایران-ین 1980 عراق ساواشی-نین
باشلانماسینین آردیندان، کوردلر ایله یئنی ده ن دیالوگ قورمایا باشلامیشدیر. بو
ایش بیرلیگی ائله ایله رله میشدی کی، عراق گوجلرینه قارشی اورتاق عملیات
اولموشدور. ایران قاپی لارینی کورد مولتجی لره آچمیشدیر و KYP و KDP کیمی عراق-لی
کورد قوروپ لاری، لیران-دا یئرلشمه یه باشلامیشدیر.
1979-دا گرچکله شن ایران
اینقیلابی سونراسیندان، عراق اوچون 1975 جزایر آنلاشماسی-نین یئنی ده ن قازانماسی فورصتی اورتایا چیخمیشدی و 1980-دا
ایران-ا سالدیرمیشدیر. صدام-ین عراق مجلیسینده باسینین قارشیسیندا جزایر آنلاشماسی
نی ییرتاراق گئچرسیز اولماسی نی سؤیله مه سی ایله 8 ایل سوره ن ایران_عراق
ساواشی باشلامیشدیر. بو سوره جده ایران یئنه عراق کوردلرینی دستکلمه یه قارار
وئرمیشدیر.
عراق-داکی کورد میللتچیلیگی و ایران کوردلری
ایران-ین عراق کوردلرینه باخیش
آچیلارین بیری ده، اؤز ایچینده کی کورد آزینلیغی و آیریلیق چی پتانسیلی دیر.
ایران-دا یاشایان کوردلرین ساییسی 5 میلیون اولاراق بیلینمه کده دی. بونون 30%
-ونو شیعه و 70%-ینی سوننی کوردلر اولوشدورماق دادیر. شیعه کوردلرین ایران
سیستمینده حل اولدوقلاری اوچون، کورد میللتچیلیگی سوننی کوردلر طرفینده ن منیمسه میشدیر. ایران-لی کوردلر 20-اینجی یوز
ایلین باشیندان گونوموزه قده، ایران-ین ایچینده "خود مختار بیر
کوردیستان" قورماق اوچون چالیشمیشلاردیر. ایران-لی کوردلر هم شاه هم ده خمینی
دؤنمینده سیلاح لی دیره نیشی ترجیح ائتمیشدیر. بو چاتیشما ایران-دا کورد سورونونو سوره کلی گونده مده توتموشدور. نئجه کی ایران-دا ائتنیک سورونو
قونوسوندا "کورد سورونو" ایله گؤزه گلیردی.
ایران کوردلری بوتون کوردچو حرکت
لرده ن ائتکی لنسه لرده، تاریخی اولاراق ان چوخ عراق-لی کوردلرده ن تاثیر آلمیشدیلار. دیگر طرفده ن ایران-ین قوروما آماج لی اولاراق، تورپاق
لارینا یئرلشدیردیگی عراق-لی کوردلر بو تاثیری سوردورموشدور. بو قونودا بارزانی و
آییله سینین بؤیوک نقشی اولموشدور. بو ائتکی ایکینجی دونیا ساواشی-ندان سونرا
باشلانمیشدیر. 1944- ده مصطفی بارزانی و
عراق حوکومتی آراسیندا چاتیشما چیخمیش و یئنیک دوشه ن بارزانی، 2000 آدام ایله ایران-ا یئرلشمیشدیر.
ایکینجی دونیا ساواشی-ندا موتفیق
لر رضا خان-ین هیتلر- ه یاخینلاشماسینی
بهانه ائده رک، 1941 ایلینده ایران-ی ایشغال ائتمیش، رضا خانی ایقتیداردان
اوزاخلاشدیرمیشدیلار. بو دؤنمده ن سونرا
اؤلکه ده سیاسی و توپلومسال دییشیم یاشانیردی. آزادلیق لار گئنیشلنمیش،
سیاسی محکوم لار آزاد بوراخیلمیشدی و سانسور قالدیریلمیشدی و آردیندان سیاسی .
توپلومسال اؤرگوتلنمه باشلامیشدی. مرکزیتچی دؤلتین چؤکوشو توپلوم لار آراسیندا
بعضی ایسته ک و چاتیشمالارین اورتایا
چیخماغینا سبب اولموشدو. رضا خان دؤنمینده ته مه للری آتیلان چاتیشمالار، دین
سل، دیل سل، ائتنیک اولماق اوزره، اؤزونو گؤسترمیشدی. بو اورتام ایران-لی کوردلرده
تاثیر بوراخمیشدی.
شوروی دستگی ایله کورد میللتچیلیگی اؤنملی
اؤلچوده یوکسلمیشدی.بو دوروم بارزانی-یی ایران-دا یئنی ده ن حرکته گئچیرمیشدی.نئجه کی 1946-دا ایران-دا کوردلر طرفینده ن قورولان"ماهاباد جمهوریتی" باشقانی
اولان "قاضی محمد" جسارت میدالی
آلمیشدی.ماهاباد جمهوریتی-نین 1947- ده دئوریلمه سینین آردیندان، بارزانی شوروی-یه
قاچمیشدیر و چوخلاری دا عراق-ا سیغینمیشدیر. عراق-دا سیغینان کوردلر، عراق حوکومتی
نین دستگی ایله یئنی ده ن اؤرگوتلنمیش و
1960-لاردا شاها قارشی موجادیله یه گیرمیشدیر. عراق دستگی ایله گوجله نن ایران کوردیستان دئموکرات پارتی سی (IKDP ) و کومله-نین
او گونده ن بو گونه مرکزی دفترلری عراق-دا
گؤرونمه کده دیر. ماهاباد جمهوریتی-نین چؤکمه سینین آردیندان (IKDP)، عراق-دا بعث باشچی لاری ایله ایش بیرلیگینه گیرمیشدیر.
1979-دا عراق طرفینده ن ایران-ا سالدیریلار گرچکلشدیریلمیشدیر. آنجاق
شاه دؤنمینده باشاری لاری اولمامیشدیر.
اینقیلابین آردیندان ایقتیدار بوشلوغوندان فایدالاناراق، ایران-ا گیره رک کوردلرین یاشادیغی بؤلگه لرده حاکمیتی اله
کئچیرمیشدیلر. خمینی و یئنی رژیمه تسلیم اولماق ایسته مه ین کوردلر آراسیندا قانلی چاتیشمالار چیخمیشدیر.
کوردلر بو سوره جده کوردلر طرفینده ن دستکلنمکدیدی.صدام 160-1970 ایللرینده ن اینتیقامی نی آلماقدایدی.1980 باشلایان عراق،
ایران ساواشی-ندا ایران-لی کوردلر عراق-ین یانیندا یئر آلدی. بو سیرادا صدام-ین
تلقین لری سونوجو خالقین موجاهید لری(مجاهدین خلق) کیمی، ایران-لی تئرور اؤرگوتله
ری ایله ایش بیرلیگینه گیردیلر. صدام-ین
دسته گی ایله بیرینجی کؤرفز( خلیج)
ساواشی-نا قده ایران اوچون چوخ جیددی سیخینتی یاراتدیلار. صدام و ایران کوردلری
آراسینداکی ایش بیرلیگی نین بیرینجی کؤرفز
ساواشی ایله سونا چاتماسی نتیجه سی ایران و کورد قوروپ لار آراسینداکی چاتیشمادا
آزالدی. ایران-لی کورد قوروپ لار عراق-ا یئرلشمه یه باشلادیلار. ایران-لی و عراق- لی کوردلر آراسینداکی تاثیر،
1991-ده ن سونرادا داوام ائتدی . 1991-ده
کی آنفال اولایی نین آردیندان عراق-لی
کوردلر مولتجی اولاراق، ایران-ا گلدیلر. بونلار ایران-ین اؤزللیکله باتی
آذربایجان بؤلگه سینه یئرلشمیشدی.
1992-ده ن بیر قوروپ گئری دؤنسه ده، اؤنملی بیر قیسمی
ایران-دا قالدی.
دیگر طرفده ن 1991-ده ن چوخالان مرز قاچاق چیلیغینین کوردلرین الینده اولماسی اونلارا بیر سیرا فورصت لر یاراتدی. قوزئی
عراق-دا خود مختار نیر حوکومتین قورولماسی
ایله کورد دیلینده کیتاب، درگی و قزئت
یایینلانمایا باشلادی. بیر چوخ ایران-لی کورد شاعیر و یازارلارین چالیشمالاری بورادا یئر آلدی. بو سوره جده چئشیدلی اؤزل تلوزیون کانال
لارینین اورتایا چیخماسی و ایران-لی
کوردلر طرفینده ن ایزلنمه سی بو تاثیری آرتیرمیشدی.
سوره ج 1997-ده خاتمی-نین ایقتیدارا گلمه سی ایله سورعت لندی. خاتمی دؤنمینده کی ایران-لی و عراق-لی کورد هئیت لر آراسندا ده یرلی گؤروشمه لر اولدو. بو دؤنمده عراق-لی کوردلر IKDP و ایران ایران
آراسیندا آراچیلیق ائلیردی.
یئنی دؤنمده ایران-داکی کوردلر
یئنی و گئنیش بیر فعالیت برنامه سی یوروتمکده دیر. آمریکا-نین عراق-ی ایشغالیندان
سونراکی سوره جده عراق-لی کوردلرین قازانجی لاری، آمریکا-نین پ کا کا-نین قونوسونداکی بیلینمز سیاستی،
آمریکا و ایران آراسینداکی گرگینلیک و
عسگری موداخیله لرین گوندمده اولماسی و بو
دوغرولتودا ایران-لی کوردلره بیچیلن رول، اونلاری جسارتلندیرمیشدیر. نئجه کی
عراق-ین ایشغالی سونراسی کومله، پژاک و ایران کوردیستان دئموکرات پارتی سی کیمی ایران-لی کورد اؤرگوتلری گؤزلر اؤنونده، سوء قصد و خالق آیاقلانمالاری سورعت ایله چالیشمالارینی گوجلندیرمیشدیر. ایران،
عراق-لی کوردلرینین بو چئرچووده نئجه
داوراناجاقلارینی، دیقت ایله ایزلمه کده دیر.
1991 سونراسیندا ایران-ین قوزئی
عراق سیاستی
ایران دؤلتی و عرلق-لی کوردلرین
تاریخی ایش بیرلیگینه باخیلدیغیندا ایران-ین عراق کوردلرینی بیر تهدید اولاراق
گؤرمه دیگی گؤزه گلیر.20.یوز ایلده کی ایران-عراق ایلیشکیلرینده، تهران و عراق-لی
کوردلر اورتاق دوشمن لرینه قارشی استراتژیک موتفیق اولموشدور.کوردلر هر زامان بغداد-ا قارشی تهران-دان دستک آلمیشلار.
بو اولای بیرینجی کؤرفز ساواشین دان سونرا دییشمگه باشلامیشدیر. بو ساواش دا
آمریکا، اسرائیل و تورکیه-نین نقشی ایران اوزمکده یدی. ایران-ین فیکیری اؤز
رژیمینه موخالیف بعضی قوروپلارین بو بؤلگه یه یئرلشمه ایستکلریدی. قوزئی عراق-لی
کوردلرین ایران کوردلری اوزرینده کی ائتکی لری ده اندیشه سینی آرتیریردی. ایران-ین
بو دؤنمده قوزئی عراق سیاستی بؤلگه ده وارلیق گؤستره ن آمریکا و اسرائیل ایله رژیم
موخالیف لرینین تاثیرلرینی انگلله مک
آیریجا صدام-ین بؤلگه یه گیرمه مسینی ساغلاماق ته مه لینده شکیللنمیشدی . بو
چئرچووده ایران، عراق-لی کورد قوروپ لار ایله ایلگی سینی قوپارتمادی.بو دؤنمده
اؤزو ایله اورتاق قایغی لار پایلاشان تورکیه و سوریه ایش بیرلیگی آختاریشینا
گیردی.صدام-ین ضعیف دوشمه سی و ایران-ین آمریکا ایشلرینده ن قورخماسی صدام و
ایران-ی یاخینلاشدیرا بیلیردی.
ایران 1975 جزایر آنلاشماسی-ندا
اولدوغو کیمی ایسترسه دییشتیره بیلجگینی گؤسترمیشدی. بو دؤنمده KDPو KYP
آراسیندا چاتیشمالار یاشانمایا باشلادی. ایران بو موددتده "آراچیلیق و
باریشدیریجی" رولونو اوویناسادا، جلال طالیبانی لیدئرلیگینده کی KYP-یی دستکلیردی. دیگر طرفده ن، ایچ چاتیشما و بؤلگه ده کی
سوره نین بیلینمه دیگی عراق-لی کوردلرین گله جکده ایران-ا یئنی ده ن موحتاج
اولمالاری احتیمالینی دوغورموش و بودا اونلاری احتیاط لی داورانمالارینا سبب
اولموشدو. خاتمی 1997 ایلنده ایقتیدارا گلدیگینده ایران قومشولاری ایله گوونه
دایالی بیر ایلیشکی قورمایا باشلامیشدی. خاریجی سیاستی باشاریسی کوردلری اندیشه
لندیرسده اؤلکه ایچینده دئموکراتیک لشمه سؤزلری اومودلاری جانلاندیرمیشدی. بو
دؤنمده عراق-لی کورد قوروپ لار، تهران ایله ایران کوردلری آراسیندا دیالوگ
باشلاماسی اوچون آراچیلیق ائدیردی.
ایران وعراق کوردلری آراسینداکی
"اورتاق دوشمنه قارشی تاریخی ایش بیرلیگی" آمریکا-نین عراق-ی ایشغالی
ایله بیرلیکده بیتمیشدیر. عراق-ین ایشغالی ایران باخیمیندان یئنی بیر دؤنمین
باشلانیشی آنلامینا گلمکده دیر. ایران آچیسیندان بو دؤنم بیر تضادلی یوماغیدیر.
چون کو آمریکا-نین عراق-ا یئرلشمه سی ایران ایسلام جمهوریتی-نی ایک دفعه
قورخودموشدور. ایران بیر آندا "بیرلشمیش میللتلر-ی جیددیه آلمایان"،
موتفیق لرینی اؤنمسه میین، عسگری عملیاتا حاضیر و گوجلو بیر
